Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму жана Бириккен Улуттар Уюмунун СПИДге каршы программасынын (UNAIDS) маалымдашынча, Кыргызстанда акыркы 10 жыл аралыгында ВИЧ илдетине кабылгандардын саны 8 эсе өскөн. 2005-жылы 826 болсо, 2016-жылга карата 6730 адам ВИЧке чалдыккандардын расмий тизмесинде. Маалыматка караганда өлкөдө аталган илдетти көбүнчө кан жана жыныстык катнаш аркылуу жугузушууда. 2016-2017-жылга карата бул ооруга каршы күрөшүүгө глобалдык фонд Кыргызстанга 22 миллион доллар бөлдү. Буга чейин СПИД, кургак учук жана безгек боюнча аталган фонд ооруларга каршы каржылоону колуна алган болсо, 2018-жылы Кыргызстанга карата каржылоосу толугу менен токтомокчу. Адистердин айтымында, эгер бул каржылоо токтосо, өлкө ичинде ВИЧ сыяктуу жугуштуу илдеттер кескин түрдө көбөйүшү мүмкүн.
Кошуна Казакстан жана Өзбекстан менен салыштырып көрсөк, ВИЧ илдетине чалдыккандардын саны Кыргызстанда ылдам өсүп жатканы байкалат.
Аталган илдет боюнча Өзбекстанда энеден балага жугуу 2000-жылдан 2015-жылга карата 18 эсе кыскарган. Оорунун ийне аркылуу жугуусу болсо 3,3 эсе кыскарган. Казакстанда да атайын улуттук программанын негизинде ВИЧке каршы күрөшүү жүрүп жатат. Мисалга алсак, быйыл да "Мен ВИЧтин алдын алуу үчүн!" аттуу ураан менен аталган илдетке каршы бир айлык акция жарыяланды.
Албетте, жалпы санын караганда ВИЧке чалдыккандар кошуна өлкөлөрдө көп болушу мүмкүн, бирок алардын калкынын санына жана оорунун көбөйүү ылдамдыгына караганда биздин өлкөдө абал кооптуу.

Бектур Токтоноев
politika@super.kg