(Башы өткөн санда)

Марат өзү да түшүнбөй калды. Бул жөн гана таанышуу эмес, бул – жүрөккө түшкөн биринчи жарык болчу. Ал аны кайра көргүсү келди. Бирок кантип?

Жашоо кээде адамдарды өзү жолугуштурбайт. Ошондуктан адам өзү аракет жасайт. Бир нече жума өткөндөн кийин Марат чечим кабыл алды. Ал Өзгөн тарапка жол тартты. Ал барган жер – Тинатин жашаган айыл эле. Бул сапар сүйүүнүн башталышы болчу, бирок Марат али билген эмес. Бул сүйүү кийин чоң бороонго айланарын... Али табышмак бойдон болчу баары.

xxx

Жайдын жайкы күндөрү. Шаардын көчөлөрү адамдардын кыйма-чийме кыймылы менен жанданып, күндүн жеңил нуру менен имараттардын жаркыраган айнектерине чагылышууда. Тинатин жай басып, чоң бир имараттын алдында токтоду. Ош мамлекеттик университетинин фасады кооз көрүнүп, бийик эшиктердин, калың дубалдардын артында миңдеген кызык окуялар жашырынып тургандай сезилчү. Ал окууга тапшырууга керектүү документтерди кармап, терең дем алды. Жүрөгү ылдыйлап, бирок көздөрү жымыңдап турду. Бул – ал жашоосундагы биринчи чоң кадамды жасай турган учур болчу.

“Эч нерсеге карабастан, мен муну жасашым керек” деп ичинен сүйлөндү ал, асты-үстүн бир карап. “Менин армандарым, билимге болгон умтулуумду мындан кийин эч ким токтото албайт” деп да ойлонду ичинен.

Тинатиндин кийими жөнөкөй, таза жана жарашыктуу. Кара чачы күн нуруна жылтырап, жүзүндөгү жаштык жарыгы абага чачырап тургандай. Ал окуялардан жана тагдырдан күч тапкандай, өзүнө ишенген кыймыл менен университеттин эшигине жакындады. Эшиктин артында студенттердин чуулуу үндөрү, деканаттын кызматкерлери жана экзамен комиссиясы жашырып турган жашоонун жаңы барактары күтүп турган эле. Тинатин документтерди тапшырды, бири-бирине ылайык келген формаларды, транскрипттерди жана жеке эсебин текшерип жаткан комиссиянын көздөрү аны бир саамга токтотуп койду.

– Укмуштуудай көрүнөсүң,- деди комиссия мүчөлөрүнүн бири акырын жылмайып.

– Сиздин тарыхыңыз жана умтулууңуз – бул факультеттин сыймыгы болот, буюрса.

Тинатин башын ийкеп, жылмайды. Бирок жүрөгүндө чоң толкундоо бар эле. Бул жөн гана жоопкерчилик эмес, жашоосунун жаңы бийинин башталышы.

Ал күн Тинатин үчүн жайкы күндүн жарыгы менен университеттин фасадынын жаркырашы гана эмес, билим менен сүйүүнүн, умтулуунун жана өз күчүн сезүүнүн символу болду. Колундагы кагаздар жөн гана документ эмес, ал анын эртеңки жашоосунун биринчи кадамы эле. Эми шаардын кооз көчөлөрү, бийик имараттар, жандуу базарлар жана тынчтыгы аз сейил бактар аны чарчатпай, тескерисинче, кызыктыра баштаган. Ал окуу жайга документтерин тапшырып коюп, кайра айылга кетүүнү чечкен эле. Бирок негедир кеткиси келбей баратты. 

– Кайтып кетсемби же калсамбы...- деп өзү менен сүйлөшүп, күн баткан көк асманга карады.

– Бул шаар мени кал деп жатат. Бул жерде жасай турган иштерим, көрө турган окуяларым бар... Ал биринчи жолу жашоодо өзүнө толук көз карандысыздыкты алып жатканын сезди. Айылдагы күндөрдө ал ата-энесинин жанынан чыккан эмес, алардын тарбиясында болуп, алардын айтканы менен жашачу. Бирок азыр ал өз алдынча чечим чыгарып, өзүнүн жолун тандап жатты.

xxx

Шаардын кыйма-чийме көчөлөрү, адамдардын шашылыш кыймылы, ар бир көчөнүн өзгөчөлүгү Тинатинди толкундатты. Ал эми анын жүрөгү ар бир кадам сайын жаңы дүйнөнү, жаңы жашоону ачып жаткандай сезилди.

– Жашоодо кээде тынчтыкка кайтып баруу оңой эмес,- деп өзү менен сүйлөшүп, акырын жылмайды. – Бирок бул менин чечимим. Мен кала берем. Бул шаар менин кичинекей дүйнөмдү чоңойтуп, арманымды кубаттайт.

Ошентип Тинатин айылга баруудан баш тартты. Шаар жашоосуна активдүү аралашып, өзүнө ишенимдүү кадам таштай баштады. Ал азырынча билген жок. Бирок шаардагы ар бир көргөн нерсе, ар бир жаңы дос, ар бир кечтеги шаар турмушу анын жүрөгүнө жашоонун ыргагын, жаңы мүмкүнчүлүктөрдү жана келечектеги сүйүүнүн белгисин алып келди. Тинатин шаарга калып, жашоону өзү башкарууну чечкенден кийин биринчи кадам – жумуш табуу болду. Ал көпкө ойлонгон жок, ишти кичине, бирок кооз жана жандуу жерден баштоону каалады. Көчөнүн бурчунан жаркыраган витринасы менен кичинекей гүл саткан дүкөндү тапты. Анын ичинде гүлдөрдүн ар кандай түсү, жыпар жыты, жана шамал менен чачылган жалбырактардын үнү биргелешип, ал жерде жашоонун майда кубанычтары жашагандай сезилди.

Ал эшикти акырын ачып “Саламатсызбы?” деди. Дүкөндө ага бир кыз жылмайып карады.

– Салам! Келиңиз. Сизге кандай гүл керек эле?

– Мен жумуш издеп келдим эле...

Айгүлдүн көздөрү жарк эте түштү:

– Сонун. Биз дагы сатуучу кыз издеп жатканбыз. Бизде иштесең ар бир күнүң жаркырап өтөт.

Тинатиндин маанайы көтөрүлө түштү. Ал мындай жайдары, шайыр жана энергиясы мол кызды күткөн эмес болчу. Ошол күндөн тарта экөө чогуу иштеп калышты. Айгүл дайым шайыр жүргөн, энергиясы ашып-ташкан кыз экен. Тинатиндин жашоодо биринчи чыныгы досу болуп калды. Алардын ортосунда жөн гана жумуштук мамиле эмес, чыныгы жаштык энергиясы менен кубаныч бөлүшүүчү байланышы пайда болду. Кээде Тинатин анын шайыр мүнөзүнө ачык эле суктанчу:

– Шаардыктардын мүнөзү ушундай ачык-айрымбы же сен гана ушундай жаралып калган жансыңбы?- деп күлүп калчу.

Иш жүзүндө ошол Айгүлдүн энергиясы жана шайырлыгы Тинатинди жаңы жашоого аралашууга шыктандырып жаткан. Шаар дагы да кызыктуу боло баштагандай, ар бир гүлдүн арасынан жаңы окуя, жаңы кубаныч жана жашоонун кичинекей сырлары көрүнүп тургандай сезилди.

xxx

Сентябрдын алгачкы күнү шаарды жаңы дем, жаңы үн жана жаңы түстөр менен толтурду. Көп кабаттуу имараттардын айнектери күндүн нурун чагылтып, көчөлөрдө студенттердин күлкүсү, унаалардын шуулдаган үнү, чымчыктардын сайраганы... Тинатин университетке биринчи жолу кадам таштады. Ал өзү менен чоң үмүт жана кичинекей толкундоону кошо көтөрүп келди. Университеттин чоң фасады алдында токтоп, бир аз дем алды. Ошол мейкиндикте адамдын жашоосундагы маанилүү чечимдер, күтүлбөгөн жолугушуулар жана жаштык кубанычтар жашырылгандай сезилди.

– Бул жерде мен өзүмдүн тагдырымды түзөм...- деп өзү менен сүйлөшүп, акырын жылмайды.

Бир аудиторияга киргенде студенттер аны кызыгуу менен карап калышты. Аңгыча Тинатиндин курбусу Айгүл чакырып калды:

– Тинатин! Кел, сенин тайпаңды таптым,- Айгүл курбусун окуунун алгачкы күнү окуу жайга коштоп келген эле. Ал күнү окуу жай менен жакындан таанышып кайтты Тинатин. Ал жерден чыгып эки курбу шаар аралай жөө басышты...

xxx

Студенттик жашоо... Биринчи лекциялар башталды. Окуу бөлмөсүнө киргенде Тинатиндин жүрөгү туйлап, жаңы дүйнө, жаңы адамдардын жана билимдин аурасы байкалды. Ал жөн гана окуу эмес, өмүрүнүн жаңы бөлүмү башталганын сезди. Декан чоң залда студенттерге кайрылып, өктөм жана ишенимдүү үн менен сүйлөдү:

– Бул факультетте сиздерге көп мүмкүнчүлүк бар. Ар бир лекция, ар бир лаборатория жана ар бир семинар – бул силердин келечегиңердин негизги кирпичтери.

Тинатин ошол сөздөрдү угуп, жүрөгүндө кичине толкундоо жана чоң үмүт менен дем алды. Ал түшүндү, бул шаарда жана бул университетте ар бир адам өзү үчүн жаңы дүйнөнү ачат.

Сабактан кийин парктын жээгине чыгып, бир аз дем алды. Анын көз алдына күндүн батышы жана шаардагы жаңы ыргак сүрөттөлүп жаткандай сезилди. Ар бир кыймыл, ар бир шаардын кубулушу, ар бир күлкүлүү студенттик окуялар, бардыгы Тинатинди жашоонун жаңы саякатына чакырып жатты...

(Уландысы кийинки санда)