Киев Орусия “энергетикалык тынчтыкты” бузуп, согушту улантып жатканын билдирди. Москва эмне дейт?

Зеленскийдин Киевдеги билдирүүсү

Украинанын президенти Владимир Зеленский Орусия АКШнын президенти Дональд Трамптын өтүнүчүн аткарбай, тактап айтканда, “энергетикалык тынчтыкты” бузганын билдирди. Бул тууралуу ал 3-февралда Киев шаарында НАТОнун башкы катчысы Марк Рютте менен биргелешкен маалымат жыйында айтты.

Зеленскийдин айтымында, АКШ президенти Орусияны Украинанын энергетикалык жана маанилүү инфраструктура объектилерине сокку урбоого чакырган. Бирок Москва бул өтүнүчтү эске алган эмес.

“Энергетикалык тынчтык” жана анын бузулушу

Украина президенти эске салгандай, Дональд Трамп Орусия жетекчилигинен Украинанын энергетикалык инфраструктурасына бир жума бою сокку жасабоону суранган. “Энергетикалык тынчтык” 29-январга караган түнү башталган.

Бирок Зеленскийдин баамында, 3-февралга караган түнү Орусия бул убадасын бузган. Анын айтымында, Орусия атайын кыштын эң суук күндөрүн күтүп, массалык чабуул жасоону көздөгөн.

Масштабдуу чабуул жана кыштын чокусу

Зеленский Орусия Украинага каршы эң суук күндөрдө масштабдуу сокку урганын баса белгиледи. Анын маалыматына ылайык, 3-февралга караган түнү Орусия Украина аймагына 71 ракета жана 450 дрон менен чабуул койгон.

Бул чабуул абанын температурасы Украинанын көпчүлүк аймактарында -20 градус цельсийден төмөн түшкөн маалда жасалган. Президенттин пикиринде, бул Орусиянын согушту улантуу ниетин ачык көрсөтөт.

Дипломатия эмес, аскердик эсеп

Зеленский Орусия АКШ сунуштаган кыска мөөнөттүү тыныгууну дипломатияны колдоо үчүн эмес, тескерисинче, ракета топтоп, ыңгайлуу учурду күтүүгө пайдаланганын айтты.

Анын сөзүнө караганда, Москва дипломатияны олуттуу кабыл албайт жана Украинага каршы согушту улантууну көздөйт. Ушуга байланыштуу Украина делегациясынын 4–5-февралда өтө турган үч тараптуу сүйлөшүүлөрдөгү иши кайра каралып, тактала турганын да билдирди.

Украина өнөктөштөрдөн колдоо күтөт

Украина президенти эл аралык өнөктөштөр Украинада болуп жаткан окуяларга кайдыгер карабайт деген үмүтүн билдирди. Анын айтымында, Киев өзгөчө Patriot абадан коргонуу системалары үчүн ракеталарга муктаж.

Зеленский Батыш өлкөлөрүнүн катуусу жана реалдуу жардам көрсөтүүсү учурда өтө маанилүү экенин белгиледи.

Марк Рюттенин Киевге сапары

Зеленский НАТО башкы катчысы Марк Рюттенин кыйын учурларда Киевге келгенине кубанычта экенин айтып, көрсөткөн колдоосу үчүн ыраазычылык билдирди.

Өз кезегинде Марк Рютте Батыш өнөктөштөрү Украина үчүн коопсуздук кепилдиктеринин үч деңгээлин карап жатканын маалымдады.

Коопсуздук кепилдиктеринин үч деңгээли

НАТО башкы катчысынын айтымында, биринчи деңгээл — өнөктөштөрдүн жардамы менен Украинанын армиясын чыңдоо. Бул армия келечекте Орусия тарабынан мүмкүн болгон жаңы кол салууга даяр болушу керек.

Экинчи деңгээл — Франция жана Улуу Британия жетектеген “чечкиндүүлөр коалициясы”. Бул коалиция украин куралдуу күчтөрүн зарыл болгон бардык ресурстар менен камсыздоону жана чабуул болгон учурда кошумча чараларды көрүүнү максат кылат.

Үчүнчү деңгээл — АКШ. Марк Рюттенин билдиришинче, АКШ өткөн жайда бул демилгеге кошулууга даяр экенин билдирген.

Үч тараптуу сүйлөшүүлөр жана белгисиздик

4–5-февралда Абу-Даби шаарында Украина, АКШ жана Орусиянын катышуусунда кезектеги үч тараптуу сүйлөшүүлөр өтмөкчү. АКШ тараптан бул сүйлөшүүлөргө президенттин атайын өкүлү Стив Уиткофф катышары күтүлүүдө.

Бирок январь айынын аягында Бириккен Араб Эмираттарында өткөн сүйлөшүүлөрдөн кийин Батыш медиасы Донбасстын келечеги боюнча маселе дагы деле чечилбей калганын жазган. АКШ Украинага коопсуздук кепилдиктерин Орусия менен тынчтык келишими түзүлгөндөн кийин гана берүүгө даяр экени айтылган.

Жыйынтык

Владимир Зеленскийдин билдирүүсүнө ылайык, Орусия “энергетикалык тынчтыкты” бузуп, согушту улантуу ниетинен кайта элек. Украина болсо эл аралык өнөктөштөрдөн колдоо күтүп, дипломатиялык жана коргонуу аракеттерин күчөтүүгө даярданып жатат.

Бул кырдаал Украинадагы согуштун жакын арада токтой турганына байланыштуу суроолорду дагы эле ачык калтырууда.

Кремль эмне дейт?

Орусия тарап Украинанын энергетикалык инфраструктурасына атайылап сокку урду деген айыптоолорду мурда да бир нече жолу четке каккан. Москва расмий билдирүүлөрүндө өзүнүн аскердик аракеттери Украинадагы аскердик объектилерге гана багытталганын, ал эми энергетикалык системаларга соккулар Украинанын аскердик мүмкүнчүлүктөрүн чектөө максатын көздөрүн билдирип келет.

Орусиянын Коргоо министрлиги жана расмий өкүлдөрү буга чейин энергетикалык инфраструктура “аскердик максатта колдонулуп жатат” деген жүйө менен чабуулдар акталып келгенин айтышкан. Ошондой эле Москва Украинадагы чабуулдар Батыш өлкөлөрүнүн курал-жарак жеткирүүсүнө жооп катары жасалып жатканын билдирип келет.

Акыркы окуя боюнча Орусия тараптан “энергетикалык тынчтыкты” бузду деген айыптоолорго байланыштуу өзүнчө кеңири расмий комментарий берилген эмес. Ошол эле маалда Кремль согуш аракеттери Орусиянын коопсуздугун камсыз кылуу максатын көздөйт деген позициясын мурдагыдай эле карманып келет.