Азимбек Бекназаров: "Өлкөдө мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо өткөрүүгө негиз жок"

Киришүү

Кыргызстанда мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо өткөрүү маселеси коомчулукта кызуу талкууга алынды. Бул демилге 75 коомдук жана саясий ишмер тарабынан көтөрүлүп, президент Садыр Жапаровго жана Жогорку Кеңештин төрагасына расмий кайрылуу жөнөтүлгөн. Бирок бул сунушка карата каршылыктар да жок эмес. Алардын бири - Убактылуу өкмөттүн мурдагы мүчөсү Азимбек Бекназаров.

"Кол койгондордун баары эле маңызын түшүнгөн эмес"

Азимбек Бекназаров "Чалкан" агенттигине берген маегинде кайрылуу жарыялангандан кийин көптөгөн чалууларды алганын билдирди. Анын айтымында, документке кол койгондордун арасында мазмунун толук түшүнбөстөн кол коюп алган адамдар бар.

Ал белгилегендей, айрым кол коюучулар менен 20-30 жылдан бери тааныш болгонуна карабастан, алар кайрылуунун саясий кесепетин толук аңдабаганын кийин өздөрү моюнга алышкан.

Конституциялык негиз барбы?

Бекназаровдун пикиринде, учурда Кыргызстанда мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо өткөрүүгө конституциялык негиз жок.

Анын айтымында, өлкөдө:

саясий туруктуулук,
экономикалык өсүш,
социалдык тынчтык,
гуманитардык кырдаалдын салыштырмалуу туруктуулугу бар.

"Эл көчөгө чыгып, бийликти алмаштырууну талап кылып жаткан жок. Коомдук басым жок. Демек, мөөнөтүнөн мурда шайлоого муктаждык да жок",- деди ал.

Тарыхый сабактар: 2005, 2010 жана 2020-жылдар

Экс-чиновник Кыргызстан тарыхындагы 2005, 2010 жана 2020-жылдардагы саясий окуяларды эске салды. Ал мезгилдерде саясий кризистер бийликтин күч менен алмашуусуна алып келген. Бекназаровдун пикиринде, бул окуялардан сабак алып, өлкөдө жасалма кризис жаратуудан алыс болуу керек.

Коомдук бөлүнүү коркунучу

Анын айтымында, мөөнөтүнөн мурда шайлоо тууралуу демилге коомду эки лагерге бөлүп, өлкөдө туруксуздук бар деген элес жаратышы мүмкүн.

"Тынчтык жана биримдик бар жерде шайлоого шашылыш чакырыктар туруктуулукка сокку урат",- деп белгиледи ал.

Тышкы факторлор тууралуу божомол

Азимбек Бекназаров кайрылуунун артында тышкы кызыкчылыктар болушу мүмкүн деген оюн да билдирди. Анын пикиринде, айрым сырткы оюнчулар же аналитикалык борборлор Кыргызстандагы кырдаалды чайкоого кызыкдар болушу мүмкүн.

"Биз эски каталарды кайра кайталабашыбыз керек",- деп эскертти ал.

Президент менен УКМК башчысынын тандемине баа

Бекназаров президент Садыр Жапаров менен УКМК төрагасы Камчыбек Ташиевдин макулдашып иш алып баруусу мамлекеттик институттардын туруктуулугуна оң таасир берип жатканын белгиледи. Ал Камчыбек Ташиевдин президент өзүнүн алты жылдык мөөнөтүн толук иштеп чыгышы керек деген позициясын колдой турганын айтты.

Демилгечилердин аргументтери

Ошол эле учурда мөөнөтүнөн мурда шайлоону сунуштагандардын да өз жүйөлөрү бар. Коомдук ишмер Бекболот Талгарбеков бул демилгенин баштоочуларынын бири экенин билдирип, президенттин ыйгарым укуктарынын мөөнөтү боюнча талаш коомдо туруксуздук жаратышы мүмкүн экенин белгилеген.

Анын айтымында, мындай абалды башка саясий күчтөр пайдаланып кетпеши үчүн, шайлоону июнь-июль айларына белгилөө зарыл.

Жыйынтык

Мөөнөтүнөн мурда президенттик шайлоо маселеси Кыргызстанда олуттуу саясий талкууга айланды. Бир тарап туруктуулукту сактоо зарылдыгын баса белгилесе, экинчи тарап укуктук тактык жана келечектеги туруксуздуктун алдын алуу зарыл деп эсептейт. Бул маселе боюнча акыркы чечим саясий жетекчиликтин жана коомдук консенсустун негизинде кабыл алынышы керек.